Zonneboiler

Direct in contact komen met installateurs? Klik hier voor een Vrijblijvende ZONNEPANELEN offerte

Een zonneboiler is zet de straling van de zon om in warmte. Het principe is eenvoudig en te vergelijken met dat van een tuinslang die de hele dag in de zon ligt. Het water in de slang wordt dan warm. Zonneboilers werken op een gelijkaardige manier. De zonneboiler produceert warm water met behulp van zonne-energie en kan voor een groot deel van de behoefte aan warm water instaan. Zelfs in de winter als de zon maar een paar uur schijnt, kan een zonneboiler voldoende warm water produceren om te douchen, te wassen of schoon te maken.

Werkwijze

Een zonneboiler bestaat uit twee onderdelen: een zonnecollector en een voorraadvat. Op het dak van een huis wordt een zonnecollector gemonteerd. Die kan zowel zonneboilerop een hellend dak als op een plat dak geïnstalleerd worden. De meest ideale inplanting van de collector is zuidgericht in een helling van 45°. De zonnecollector is voorzien van een speciaal absorptiemechanisme met een speciale laag, een spectraal selectief laag, die een hoge absorptiefactor heeft, maar een lage emissiefactor. Dat betekent dat er veel zonlicht geabsorbeerd wordt, maar weinig straling afgegeven wordt. De laag wordt opgedampt op een metalen plaat zoals koper of aluminium. Achter de plaat lopen dunne leidingen. Van zodra de buizen van de zonnecollector blootgesteld worden aan de straling van de zon, warmen ze op en wanneer er dan water door de buizen stroomt, geven ze hun warmte af aan het water en daardoor warmt het water op. De maximumtemperatuur van een collector is afhankelijk van de hoeveelheid instraling en het type collector.

Het opgewarmde water uit de buizen wordt opgeslagen in een voorraadvat, want het is niet altijd direct nodig. Als er warm water nodig is, wordt dat uit het voorraadvat gehaald. De zonneboiler kan water tot ongeveer 80 graden Celcius verwarmen, maar als het water uit het voorraadvat nog niet warm genoeg is, kan de Cv-ketel, de geiser of een warmwaterpomp de watertemperatuur omhoog brengen. Dat proces heet naverwarming. Doordat het water grotendeels gratis door de zon opgewarmd is, scheelt het nog steeds aanzienlijk in kosten.

Types zonnecollectoren

Er bestaan twee verschillende types collectoren: klassieke vlakke collectoren en vacuümbuiscollectoren. In de vlakke collectoren lopen de leidingen door over een paneel en worden ze afgedekt door een glasplaat. Zo’n geheel is één collector, maar in een systeem kunnen meerdere collectoren aan elkaar gekoppeld worden. Bij de vacuümbuiscollectoren loopt er telkens een leiding door een glazen buis. Een aantal van die buizen worden gecombineerd in een collector. Elke buis kan afzonderlijk naar de zon gericht worden. Dit laatste systeem is vooral handig op plaatsen waar klassieke zonnepanelen niet meer toepasbaar zouden zijn. Dit type van collectoren kan een maximumtemperatuur van meer dan 200 graden Celcius bereiken.

Kostprijs

Voor een gezin van 3 à 4 personen heb je 3 à 4m² zonnepanelen nodig, waarvoor men ongeveer 2500 à 3000 euro aan materiaalkosten en 500 à 750 euro extra installatiekosten moet rekenen. Deze prijzen zijn indicatief en houden geen rekening met eventuele premies of fiscale voordelen.

Premies en subsidies

De terugverdientijd voor een zonneboiler ligt tussen zes en negen jaar.
In België heeft men recht op subsidies naargelang de gemeente, provincie en intercommunale waarin men woont. Er geldt een belastingvermindering van 40 procent van de factuur inclusief btw. Normaalgezien geldt daarbij een maximumbedrag van 2770 euro per jaar per woning voor alle federale maatregelen samen, maar in het geval van investeringen in zonne-energie wordt het maximaal aftrekbare bedrag verhoogd tot 3600 euro.  Als men aan een woning die al minstens vijf jaar in gebruik genomen is in 2010 voor meer dan 3600 euro werken heeft uitgevoerd in verband met zonne-energie, mag het overschot overgedragen worden naar de drie volgende belastbare tijdperken.
Er zijn bepaalde voorwaarden waaraan moet voldaan worden om op een belastingvermindering te kunnen rekenen. Zo moet de plaatsing bijvoorbeeld gebeuren door een geregistreerde aannemer. Verder moeten de panelen georiënteerd zijn naar het oosten, westen, zuiden, zuidoosten of zuidwesten. De hellingshoek van de vaste panelen moet tussen de 0 en de 70° ten opzichte van de horizon liggen. Bovendien moet de aangewende techniek het mogelijk maken om eventuele problemen van legionellose of veteranenziekte te vermijden.

Als de installatie voldoet aan deze voorwaarden moet men de factuur en een betalingsbewijs bij de belastingsaangifte voegen. De geregistreerde aannemer moet op die factuur het adres van de woning waar de werkzaamheden zijn uitgevoerd vermelden en hij moet het totaalbedrag van de factuur opsplitsen volgens de aard van de werken. Bovendien moet een schriftelijke verklaring toegevoegd worden waarin staat dat de installatie aan de opgelegde voorwaarden voldoet.

Legionellose

Een zonneboiler vergroot de kans op een aanwezigheid van de legionellabacterie, die de kan veteranenziekte veroorzaken. Dat is een vorm van longontsteking die licht kan verlopen, maar ook ernstig of fataal kan aflopen. Het overlijdensrisico is vijf tot vijfentwintig procent.

Het water wordt door een zonneboiler opgewarmd tot 90 graden Celcius, maar door het hele jaar bedraagt de temperatuur zo’n 35 graden. Als er niet genoeg zonlicht is, zorgt het verwarmingstoestel voor naverwarming tot 60 graden, maar dat maar voor een tiental seconden en niet voor twintig minuten, zoals zou moeten. De bacterie wordt door die kortstondige naverwarming niet gedood, maar enkel verdoogd, waardoor het gevaar van legionellabacteriën in het warme water groter is met dan zonder zonneboiler, behalve als er gebruikgemaakt wordt van een doorstroom zonneboiler, waarbij het tapwater door de warmtewisselaar in het vat loopt in plaats van in het collectormedium.

Energiebesparing

Bij een collectoroppervlak van ongeveer 2,5 tot 3,5 vierkante meter bespaart een standaardsysteem met vlakke collectoren jaarlijks 150 tot 350 kubieke meter zonneboileraardgas. Die besparing is afhankelijk van het tapwaterverbruik. Voor een gemiddeld huishouden tot vier personen betekent dat een besparing van ongeveer de helft van het verbruikte gas voor het verwarmen van het tapwater. Dat komt elk jaar neer op een besparing van zo’n 200 euro. De jaarlijkse elektriciteitsbesparing ten opzichte van een elektrische boiler bedraagt ongeveer 1300 kWh, wat een financiële besparing van zo’n 260 euro betekent.

Vacuümbuiscollectoren hebben in de winter een iets hoger rendement dan vlakke collectoren, omdat ze minder warmte verliezen aan de omgeving. Daardoor kan je dat eerste systeem ook gebruiken voor centrale verwarming. En als je de vacuümbuiscollectoren enkel gebruikt voor tapwater en centrale verwarming, is er in de zomer vaak veel warmte over doordat het systeem op de winterbehoefte wordt gedimensioneerd, of te weinig warmte voor de centrale verwarming in de winter als het op de zomerperiode wordt gedimensioneerd. Omdat de zon niet altijd schijnt en niet altijd even krachtig is, is de zonneboiler vaak te koud om warmte te kunnen toevoegen aan de centrale verwarming. Maar als er in de zomer warmte over is, is ze niet op te slaan voor de winterperiode, waardoor het totale rendement van dit systeem lager uitvalt. Overtollige zonnewarmte kan in de zomer wel opgeslagen worden onder gebouwen die al verwarmd worden met een warmtepomp, een apparaat dat warmte verplaatst door middel van arbeid. Zo verwarmt men in de zomer het grondwater onder een gebouw. Op die manier kunnen zonneboilers het rendement van een warmtepompinstallatie verhogen en bovendien de CO2-belasting door gebouwverwarming nog verder verlagen. De prijs van vacuümbuiscollectoren is anderhalf tot drie maal hoger dan die van een standaardsysteem met vlakke collectoren, afhankelijk van het merk van de buizen.

Bouwvergunning

In het Vlaams Gewest heeft men geen bouwvergunning nodig om een zonneboiler te plaatsen op een plat dak of een dak van maximum twintig procent van de oppervlakte van een schuin dak.